การเริ่มใส่คอนแทคเลนส์ครั้งแรกอาจรู้สึกเกร็งหรือกลัว แต่หากรู้ขั้นตอน วิธีใส่คอนแทคเลนส์ ที่ถูกต้อง และเตรียมอุปกรณ์ คอนแทคเลนส์ รวมถึง น้ํายาล้างคอนแทคเลนส์ ให้พร้อม ก็ช่วยลดความเสี่ยงระคายเคืองและทำให้ใส่ได้อย่างมั่นใจมากขึ้น
ทำความเข้าใจก่อนเริ่มใส่คอนแทคเลนส์
อ้างอิง: Vogue Thailand
การใส่คอนแทคเลนส์คือการวางเลนส์สัมผัสลงบนผิวกระจกตาโดยตรง จึงควรใส่ใจเรื่องความสะอาดและเวลาการใส่ทุกครั้ง การเรียนรู้ วิธีใส่คอนแทคเลนส์ ที่ถูกต้องตั้งแต่แรกช่วยลดโอกาสตาแดง แสบตา หรือการติดเชื้อได้
สำหรับมือใหม่ อาจใช้เวลาเล็กน้อยในการฝึกให้ชินกับการแตะลูกตา แต่เมื่อฝึกบ่อยขึ้น การใส่และถอดจะทำได้คล่องและสบายตาขึ้นตามลำดับ
อุปกรณ์ คอนแทคเลนส์ ที่มือใหม่ควรเตรียม
อุปกรณ์ คอนแทคเลนส์ สำหรับมือใหม่มักประกอบด้วยของพื้นฐานที่หาได้ไม่ยาก
- สบู่ล้างมือหรือโฟมล้างมือที่อ่อนโยนและล้างออกง่าย
- ผ้าสะอาดไม่มีขุยสำหรับซับมือให้แห้งหลังล้าง
- กล่องใส่คอนแทคเลนส์ที่ปิดสนิทและแบ่งข้างซ้ายขวาชัดเจน
- แหนบเล็กหรือแท่งดูดเลนส์สำหรับผู้ที่ไม่ถนัดใช้มือหยิบเลนส์โดยตรง
- กระจกหรือกระจกพับขนาดเล็กเพื่อใช้ส่องระหว่างใส่และถอดเลนส์
น้ํายาล้างคอนแทคเลนส์ ประเภทต่างๆ ที่ควรรู้
อ้างอิง: ไทยรัฐออนไลน์
น้ำยาล้างคอนแทคเลนส์สามารถแบ่งออกเป็น 3 ประเภทหลักตามการใช้งานและคุณสมบัติ ได้แก่
น้ำยาอเนกประสงค์ (Multi-Purpose Solution – MPS)
น้ำยาประเภทนี้เป็นที่นิยมและหาซื้อง่ายที่สุด ทำหน้าที่ล้าง ขจัดคราบโปรตีน ฆ่าเชื้อ และแช่เก็บเลนส์ได้ครบจบในขวดเดียว
เหมาะสำหรับคอนแทคเลนส์ชนิดนิ่ม (Soft Lens) ทุกรูปแบบ
น้ำยาประเภทไฮโดรเจนเปอร์ออกไซด์ (Hydrogen Peroxide Solution)
น้ำยาประเภทนี้มีการทำงานที่ล้ำลึกกว่า การใช้น้ำยาเปอร์ออกไซด์เข้มข้นเพื่อทำความสะอาดและฆ่าเชื้ออย่างล้ำลึก
แต่ต้องผ่านกระบวนการเปลี่ยนสภาพน้ำยา (Neutralization) ให้เป็นกลางก่อนใส่เข้าตาเสม ห้ามนำเลนส์มาใส่ทันที ต้องแช่ทิ้งไว้ตามกำหนดเวลาของแต่ละยี่ห้อ (มักจะมากกว่า 6 ชั่วโมงขึ้นไป) เพื่อป้องกันอาการแสบตา
เหมาะสำหรับผู้ที่มีดวงตาบอบบาง แพ้ง่าย หรือแพ้สารกันเสียในน้ำยาอเนกประสงค์
น้ำยาสำหรับคอนแทคเลนส์ชนิดแข็ง (Rigid Gas Permeable – RGP)
คอนแทคเลนส์ชนิดแข็งมีโครงสร้างและวัสดุต่างจากเลนส์นิ่ม มีสารช่วยขจัดคราบไขมัน คราบโปรตีน และสารหล่อลื่นที่ออกแบบมาสำหรับเลนส์ชนิดนี้โดยเฉพาะ
ใช้สำหรับเลนส์สัมผัสชนิดแข็ง หรือเลนส์กึ่งแข็งกึ่งนิ่มเท่านั้น
น้ำเกลือ (Saline Solution)
ใช้สำหรับล้างทำความสะอาดคราบน้ำยาฆ่าเชื้อออกจากเลนส์ก่อนใส่เข้าตาเท่านั้น
ข้อควรระวังคือ น้ำเกลือ ไม่มีสารฆ่าเชื้อ ห้ามนำมาใช้แช่เพื่อฆ่าเชื้อหรือเก็บรักษาคอนแทคเลนส์เด็ดขาด
วิธีใช้และการเก็บรักษาน้ํยาล้างคอนแทคเลนส์
การใช้ น้ํายาล้างคอนแทคเลนส์ ให้ได้ผลควรเปลี่ยนน้ํยาในกล่องเลนส์ใหม่ทุกครั้งที่แช่ ไม่เติมทับน้ํยาเก่า และไม่ใช้น้ำเปล่าหรือน้ำประปาแทน
ควรปิดฝาขวดให้สนิท เก็บไว้ในที่อุณหภูมิปกติ หลีกเลี่ยงแดดจัด และตรวจวันหมดอายุก่อนใช้งานทุกครั้ง
วิธีใส่คอนแทคเลนส์สำหรับมือใหม่แบบทีละขั้นตอน
อ้างอิง: Sanook
ขั้นตอนการใส่คอนแทคเลนส์อย่างละเอียด มีดังนี้
- เตรียมอุปกรณ์และทำความสะอาด
- ล้างมือด้วยสบู่และน้ำให้สะอาดทุกครั้ง
- เช็ดมือด้วยผ้าสะอาดที่ไม่มีขุย
- วางเลนส์บนฝ่ามือแล้วหยดน้ำยาแช่เลนส์เพื่อทำความสะอาดเบาๆ
- ตรวจสอบเลนส์ก่อนใส่
- วางเลนส์บนปลายนิ้วชี้
- สังเกตขอบเลนส์
- เลนส์ที่ ถูกด้าน ขอบจะตั้งตรงโค้งเข้าหาศูนย์กลาง (รูปถ้วย)
- เลนส์ที่ ผิดด้าน ขอบจะบานออกด้านข้าง (รูปจาน)
- เตรียมเปิดเปลือกตา
- ใช้มือข้างที่ไม่ถนัดอ้อมผ่านศีรษะ ดึงเปลือกตาบนขึ้นให้ชิดโคนขนตา
- ใช้มือข้างที่ถนัดดึงเปลือกตาล่างลงด้วยนิ้วกลาง
- ลืมตาให้กว้างและมองตรงไปข้างหน้า
- วางเลนส์ลงบนตา
- นำปลายนิ้วชี้ที่มีคอนแทคเลนส์ขยับเข้าไปใกล้ดวงตา
- วางเลนส์ลงบนตาดำช้าๆ และเบามือ
- มองไปรอบๆ เพื่อไล่ฟองอากาศ
- ปรับตำแหน่งเลนส์
- ค่อยๆ ปล่อยเปลือกตาบนและล่างลงอย่างช้าๆ
- กะพริบตาเบาๆ 2-3 ครั้ง เลนส์จะเข้าที่ตรงกลางตาอัตโนมัติ
คำแนะนำเพิ่มเติมสำหรับมือใหม่
ข้อห้ามและข้อควรระวัง ดังนี้
- ห้ามใส่คอนแทคเลนส์นอนหลับเด็ดขาด
- ห้ามใส่เกิน 8 ชั่วโมงต่อวัน
- ถอดออกก่อนอาบน้ำหรือว่ายน้ำ
- ห้ามใช้เลนส์ร่วมกับผู้อื่น
- เปลี่ยนน้ำยาแช่เลนส์ทุกวัน
เทคนิคใส่คอนแทคเลนส์ให้สบายตาสำหรับมือใหม่
นอกจากรู้ วิธีใส่คอนแทคเลนส์ แล้ว เทคนิคเล็กน้อยช่วยให้ใส่เลนส์ได้สบายขึ้นและลดความกลัวในช่วงแรกเริ่มใช้งาน
ปรับท่าทางและทัศนคติระหว่างฝึก
มือใหม่หลายคนรู้สึกกลัวการแตะตา การฝึกหน้ากระจกในที่แสงเพียงพอและใช้เวลาช้าๆ จะช่วยให้คุ้นเคยมากขึ้น
อาจเริ่มจากการลองแตะบริเวณขอบตาก่อน เมื่อมั่นใจค่อยลองใส่เลนส์จริง ทีละข้าง และเริ่มจากข้างเดิมทุกครั้งเพื่อลดการสับสนระหว่างตาซ้ายขวา
สัญญาณเตือนที่ควรถอดเลนส์ทันที
หากใส่เลนส์แล้วมีอาการปวดตาอย่างชัดเจน ตามัวมาก น้ำตาไหลไม่หยุด หรือรู้สึกเหมือนมีเศษผงบาดตาตลอดเวลา ควรถอดเลนส์ออกทันทีและล้างด้วยน้ำยาล้างคอนแทคเลนส์ หรือหยุดใส่ชั่วคราว
กรณีอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านสายตาเพื่อประเมินสาเหตุ เช่น เลนส์มีรอยขาด เลือกค่าสายตาไม่เหมาะสม หรือเกิดการแพ้น้ํยาล้างคอนแทคเลนส์ ที่ใช้อยู่
บทสรุป
การเริ่มต้นใส่คอนแทคเลนส์ไม่ใช่เรื่องยาก หากรู้ วิธีใส่คอนแทคเลนส์ แบบทีละขั้นตอน เตรียมอุปกรณ์ คอนแทคเลนส์ ให้พร้อม และเลือก น้ํยาล้างคอนแทคเลนส์ ที่เหมาะกับเลนส์และดวงตา การใส่เลนส์จะปลอดภัยและสบายตามากขึ้น
สำหรับมือใหม่ การให้เวลาตัวเองฝึกอย่างใจเย็น ใส่ใจความสะอาด และสังเกตอาการตาอย่างสม่ำเสมอ จะช่วยให้ใช้งานคอนแทคเลนส์ได้อย่างมั่นใจในระยะยาวและลดโอกาสเกิดปัญหาด้านสุขภาพดวงตา
